The Institutionalization Process of Press Unionism in Türkiye (1952-1963)
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.21148191Anahtar Kelimeler:
basın sendikacılığı, gazetecilik, Türkiye, medya emeği, sendikaÖzet
This study examines the 1952-1963 period, a significant phase in the historical development of the organisation of journalists and union activities in the press sector in Türkiye. The article analyses journalists' experiences in fostering industrial relations, in the context of the legal regulations and their relations with political powers. It evaluates the legal basis for unionisation during the Democrat Party era, the adoption of Law No. 5953 on Press Labor in 1952, the establishment of the Istanbul Journalists Union, and the expansion of union rights with the signing of the 1961 Constitution. The research employs a historical-descriptive analysis method, examining events, institutions, and developments in this period chronologically and in terms of cause-and-effect relationships. The data obtained is analysed through a critical evaluation method within the context of the political and social conjuncture of the period. The study reveals that press unionism in Türkiye has historically been shaped more by professional rights, state-society relations, and press freedom than by the class-based struggle for rights.
İndirmeler
Referanslar
Alemdar, K. (2009). Türkiye’de tek parti yıllarının iletişim politikaları: 1920-1950. Korkmaz Alemdar (Ed.), Türkiye’de kitle iletişimi dün-bugün-yarın içinde. Gazeteciler Cemiyeti Yayınları.
Altun, A. (1995). Türkiye’de gazetecilik ve gazeteler. ÇGD Yayınları.
Bilgili, C. (2000). Basın sektöründe sendikacılık ve Türkiye Gazeteciler Sendikası (TGS) [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
Birinci Basın Kongresi. (1975). Basın Yayın Genel Müdürlüğü Yayın, Araştırma ve Dokümantasyon Dairesi Başkanlığı. Ayyıldız Matbaası.
Çakır, H. (2007). Gazeteciliğe giriş. Bilal Arık & Mustafa Şeker (Eds.). Tablet Yayınları.
Çakır, H., & Yavalar, D. (2017). Demokrat Parti iktidarı ve basın. MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi, 6(3), 257-270.
Demir, F. (2013). Sendikaların kuruluşu ve işleyişi. Çalışma ve Toplum, 4(39), 17-42.
Eroğul, C. (2003). Demokrat Parti tarihi ve ideolojisi. İmge Kitabevi.
Ersel, H., Kuyaş, A., Oktay, A., & Tunçay, M. (2002). Cumhuriyet ansiklopedisi cilt 2: 1941-1960. Yapı Kredi Yayınları.
Girgin, A. (2001). Türk basın tarihi’nde yerel gazetecilik. İnkılap Kitabevi.
Hayta, N., & Yıldırım Kırış, Ö. (2020). Demokrat Parti iktidarının ilk dönemi ve Refik Koraltan (1950-1954). Ankara Üniversitesi Türk İnkılâp Tarihi Enstitüsü Atatürk Yolu Dergisi, (67), 323-346.
Işıklı, A. (1979). Sendikacılık ve siyaset. Birikim Yayınları.
İdem, T. (2022). Seçim kanunları ve uygulamaları üzerinden 1946 ve 1950 seçimlerine bakış. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi, 12(3), 1372-1389.
İstanbul Gazeteciler Sendikası. (1963). 10 Ocak ve ötesi. İstanbul Gazeteciler Sendikası.
Kayış, N., & Hürkan, S. (2012). Sansürsüz sansür tarihi (1795-2011). Sinemis Yayınları.
Kıraç, T. O. (2011). Türkiye’de gazetecilik mesleğine ilişkin örgütlenmeler: 1908-1938 [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
Kızıl, N. E. (1998). İletişim özgürlüğü ve medyada oto-kontrol. Beta Basım Yayın Dağıtım.
Koç, Y. (1998). Türkiye’de işçi sınıfı ve sendikacılık hareketi. Gerçek Yayınevi.
Koç, Y. (2010). “İşçi sınıfsız demokratik devrim”in işçi sınıfına katkıları: 27 Mayıs örneği. Mülkiye Dergisi, 34(267), 211-233.
Özgen, M. (2006). Gazetecinin etik kimliği (Genişletilmiş 3. Baskı). Set-Systems Yayıncılık.
Özsoy, İ. (2001). 55 yılın tanıkları: Türkiye Gazeteciler Cemiyeti'nin kuruluşunu yaşayanlar anlatıyor. TGC Yayınları.
Sülker, K. (1987). Türkiye’de sendikacılık tarihi. Bilim Yayıncılık.
TBMM Tutanak Dergisi. (14 Temmuz 1950). D: IX, C: 1, T: Olağanüstü, B: 23. Basın Kanunu Tasarısı ve İçişleri ve Adalet Komisyonlarından kurulan Karma Komisyon raporu (1/83), ss. 726-771.
TBMM Zabıt Ceridesi. (6 Haziran 1956). D: 10, C: 12, İ: 2. (1/475), ss. 91-236.
Tek Gıda İş. (2024). İş kanununda temsilci işçilerin güvencesi (1936-1960). https://www.tekgida.org.tr/is-kanununda-temsilci-iscilerin-guvencesi-1936-1960-69986/
TGS. (2007). TGS 18. Dönem Genel Kurulu’na sunulan yönetim kurulu çalışma raporu (3-4 Kasım 2007). TGS.
Tılıç, D. (2001). 2000’ler Türkiye’sinde gazetecilik ve medyayı anlamak. Su Yayınevi.
Til, E. T. (2004). Gazeteler ve gazeteciler. İbrahim Şahin (Haz.). Bilge Yayınları.
Topuz, H. (1996). 100 soruda başlangıçtan bugüne Türk basın tarihi davalar, hapisler, saldırılar, faili meçhul cinayetler ve holdingler. Gerçek Yayınevi.
Türkiye Gazeteciler Konferansı. (1955). İstanbul Gazeteciler Sendikası Yayınları.
Türkiye sendikacılık ansiklopedisi (Cilt 2). (1998). Kültür Bakanlığı ve Tarih Vakfı Yurt Yayınları Ortak Yayını.
Yıldız, N. (1996). Demokrat Parti iktidarı ve basın. Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, 51(1), 481-505.
Yücedoğan, G. (2012). Türkiye’de basın sendikacılığı. İstanbul Üniversitesi İletişim Fakültesi Dergisi, (10), 135-144.
İndir
Yayınlanmış
Nasıl Atıf Yapılır
Sayı
Bölüm
Lisans
Telif Hakkı (c) 2026 Premium e-Journal of Social Sciences (PEJOSS)
Bu çalışma Creative Commons Attribution 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
