Okul Öncesi Eğitim Kurumlarında Fonksiyonellik ve Estetik Açısından Mekân Tasarım Analizi
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.20204880Anahtar Kelimeler:
Okul Öncesi Eğitim, Kreş Tasarımı, Fonksiyonellik, Estetik, Mekânsal AnalizÖzet
Bu çalışma, okul öncesi eğitim kurumlarının mekân tasarımını fonksiyonellik ve estetik açısından kapsamlı bir şekilde incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışmada, okul öncesi eğitim kurumunun mevcut tasarımı gözlemlenmiş ve hem iç hem de dış mekân düzeni değerlendirilmiştir. İç mekân analizi, sınıf düzeni, mobilya yerleşimi, ışık koşulları, renk paleti, depolama çözümleri ve oyun-dinlenme alanlarının organizasyonunu kapsamaktadır. Dış mekân analizinde ise bahçe düzeni, açık oyun alanları, zemin malzemesi, gölgelik ve güvenlik önlemleri dikkate alınmıştır. Analiz sürecinde, Türkiye’de okul öncesi eğitim kurumlarının tasarım ve işleyişini düzenleyen yönetmelik ve kılavuzlar temel alınmıştır. Bu bağlamda, mekânın çocuk dostu, güvenli ve erişilebilir olması, ergonomik ve eğitimsel işlevsellik kriterlerini karşılaması değerlendirilmiştir. Çalışma, mevcut tasarımın güçlü yönlerini ve geliştirilmesi gereken alanlarını ortaya koyarak, çocukların fiziksel, bilişsel ve sosyal gelişimini destekleyen mekânlar oluşturma konusunda öneriler sunmaktadır. Okul öncesi eğitim mekânlarının planlanmasında hem estetik hem de fonksiyonel unsurların dengeli bir şekilde ele alınması gerektiği vurgulanmaktadır. Bu yaklaşım, çocukların güvenli, sağlıklı ve öğrenmeye teşvik eden bir ortamda gelişimini desteklemeye olanak sağlamaktadır.
İndirmeler
Referanslar
Acer, D. (2012). Okul Öncesi Eğitim Kurumlarının Fiziksel ve Eğitsel Ortamları. Gelengül Haktanır (Ed.), Okul Öncesi Eğitime Giriş İçinde (S.227-256). Anı Yayıncılık.
Berg, M., & Medrich, E. A. (1980). Children İn Four Neighborhoods: The Physical Environment And İts Effect On Play And Play Patterns. Environment And Behavior, 12(3), 320–348
Cin, S. (1989). Okulöncesi Eğitimi Ve Anaokulları Tasarımına Yansıması Üzerine Araştırma [Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. (6044), FB Enstitüsü, Gazi Üniversitesi.
Dere, H., & Poyraz, H. (2003). Okul Öncesi Eğitiminin İlke ve Yöntemleri. Anı Yayıncılık.
Gönen, Ö. U. (1998). Tüketim ekonomisi açısından oyuncaklar, oyun alanları ve eğlence alanları. 6. Ergonomi Kongresi Bildirileri içinde. Millî Prodüktivite Merkezi Yayınları.
Gür, Ş. Ö., & Zorlu, T. (2002). Çocuk mekânları. YEM
Kalemci, F. (1995). Okul öncesi eğitim kurumlarının çevre düzenlemesi ve çalışan eğitimci personelin nitelikleri yönünden incelenmesi [Bildiri sunumu]. Uluslararası Engellilerde Spor Eğitimi Sempozyumu, 26–28 Ekim.
Kaya, S., & Ulusoy, M. (2018). Okul Öncesi Eğitim Yapılarında Dış Mekâna Ait Tasarım Kriterlerinin Değerlendirilmesi: Konya Örneği. Artium, 6(2), 33–39.
Oğuzkan, Ş., & Oral, G. (1983). Okulöncesi Eğitimi. Millî Eğitim Yayınevi.
Özçelik, Ö. (1996). Okulöncesinde çocukların beslenmesi. Yaşadıkça Eğitim Dergisi, (45).
Saracho, O. N. (1999). Cognitive Styles And Classroom Factors. Early Childhood Education Journal.
Sükan, Z., & Belik, Ş. (1980). Okulöncesi Eğitim El Kitabı. Redhouse Yayınevi.
T.C. Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı. (2015). Özel Kreş ve Gündüz Bakımevleri ile Özel Çocuk Kulüplerinin Kuruluş ve İşleyiş Esasları Hakkında Yönetmelik. Resmî Gazete (Sayı: 29342).
T.C. Millî Eğitim Bakanlığı. (2014). Okul Öncesi Eğitim Ve İlköğretim Kurumları Yönetmeliği. Resmî Gazete (Sayı: 29072).
T.C. Millî Eğitim Bakanlığı. (2015). Özel Öğretim Kurumları Standartlar Yönergesi.
T.C. Millî Eğitim Bakanlığı İnşaat Ve Emlak Dairesi Başkanlığı. (2015). Eğitim Yapıları Asgari Tasarım Standartları Kılavuzu.
Tuğrul, B. (2005). Çocuk gelişiminde anaokulu eğitiminin önemi. Bilim ve Aklın Aydınlığında Eğitim Dergisi, (62), 25–28.
Tuncel, A. (1976). Okul Öncesi Eğitim Sistemi ve Mimariye Yansıması: İsveç Örneği. TÜBİTAK Yapı Araştırma Enstitüsü.
Turan, E., & Turan, M. (1998). Okul Öncesi Eğitim Kurumlarında Fiziksel Koşulların Ergonomik Yönden Değerlendirilmesi. 6. Ergonomi Kongresi Bildirileri İçinde. Millî Prodüktivite Merkezi Yayınları.
Ünal, M., & Çilek, A. (2016). Okul Öncesi Eğitim Kurumlarında Yapısal ve Dış Mekân Tasarımı. H. Duymuş (Ed.), Karahan Kitabevi.
Wellhousen, K. (1999). Big ideas for small spaces. Young Children, 54(2), 10–15.
Yılmaz, G. (1994). Okul öncesi eğitim yapıları: Çocuğun fizyolojik ve psikolojik özelliklerinin tasarıma etkileri (yayımlanmış yüksek lisans tezi). FB Enstitüsü, Yıldız Teknik Üniversitesi.
İndir
Yayınlanmış
Nasıl Atıf Yapılır
Sayı
Bölüm
Lisans
Telif Hakkı (c) 2026 Premium e-Journal of Social Sciences (PEJOSS)
Bu çalışma Creative Commons Attribution 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
