Turizm Sektöründe Sürdürülebilir Rekabetin Anahtarı: Üçüz Dönüşüm
Özet Görüntüleme: 28
/ 
PDF İndirme: 35
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.19951638Anahtar Kelimeler:
Üçüz dönüşüm, turizm yönetimi, dijital dönüşüm, yeşil uygulamalar, sosyal sürdürülebilirlik, turizm tesisleriÖzet
Turizm sektörü şu anda, eş zamanlı olarak dijitalleşme, çevresel sürdürülebilirlik ve artan sosyal beklentilerin baskılarıyla karşı karşıyadır. Dönüşümler genellikle ayrı ayrı ele alınırken, turizm sektörü bu dönüşüm baskılarına bir bütün halinde maruz alıyor. Bu çalışma, dijital, yeşil ve sosyal geçişleri kapsayan üçüz dönüşüm kavramını, özellikle tesis düzeyindeki etkilerine odaklanarak, turizm yönetimi perspektifinden incelemeyi amaçlamaktadır.
İncelemeye dayalı nitel bir araştırma tasarımını benimseyen bu çalışma, 2022 ile 2024 yılları arasında yayınlanan akademik alanyazını ve kurumsal raporları sistematik olarak analiz etmektedir. Kaynaklar, başlıca akademik veri tabanlarından ve uluslararası kuruluşlardan toplanmış ve üçüz dönüşüm çerçevesi kullanılarak tematik olarak analiz edilmiştir.
Araştırma bulguları, dijital dönüşümün yönetim verimliliğini ve hizmet kişiselleştirmesini artırdığını, yeşil uygulamaların çevresel performansa ve maliyet kontrolü konusunda katkıda bulunduğunu ve sosyal sürdürülebilirliğin ise çalışan refahı ve topluluk katılımı yoluyla kurumsal meşruiyeti güçlendirdiğini ortaya koymaktadır. Daha da önemlisi, bu dönüşümlerin yönetimsel değerinin, izole bir şekilde uygulanmaktan ziyade stratejik olarak entegre edildiklerinde en güçlü şekilde ortaya çıktığını vurgulamaktadır.
Bu çalışma, üçüz dönüşümü politika odaklı bir gündemden ziyade tesis düzeyinde bir yönetim sorunu olarak kavramsallaştırarak turizm yönetimi alanyazına katkıda bulunmaktadır. Pratik bir bakış açısıyla, turizm yöneticilerine sürdürülebilir performans arayışında teknolojik yenilik, çevresel sorumluluk ve sosyal değer yaratımını uyumlu hale getirmek için bütüncül bir bakış açısı sunmaktadır. Bu özgün çalışma, üçüz dönüşümü turizm tesislerine uyarlanmış bütünleşik bir yönetimsel bakış açısı çerçevesinde ele almaktadır.
İndirmeler
Referanslar
Akandere, G & Zerenler, M. (2022). Evaluation of the Environmental and Economic Performance of Eastern European Countries with the Integrated Crıtıc-Topsıs Method. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Meslek Yüksekokulu Dergisi (e-ISSN: 2564-7458) , Cilt 25, 25. Yıl Özel Sayısı.
Akça, İ. (2026). Yeşil Dönüşümcü Liderlik ve Çalışan Yeşil Yenilikçi Hizmet Davranışı Arasındaki İlişkide Yeşil Yaratıcı Öz Yeterliliğin Rolü: Otel İşletmelerinde Bir Araştırma. Gaziantep Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 25(1), 296-311. https://doi.org/10.21547/jss.1660765.
Akın, M. H. (2022). Turizm Sektöründe Yeşil Bilişim Uygulamaları, Turizm Akademik Dergisi, 9 (1), 179-192.
Alkan, C. (2025). Kavramsal ve Uygulama Bakış Açısı ile Sürdürülebilir Turizm. 10.58830/ozgur. pub1002.c4060.
Alptekin, Z. M. (2020). Dijitalleşme ve Dijital Sosyal Sorumluluk İletişimi. Uluslararası Medya ve İletişim Araştırmaları Hakemli Dergisi, 3(2), 136-155. https://doi.org/10.33464/mediaj.829079
Asiltürk, A. (2021). İşletmelerde Dijital Dönüşüm Yönetiminde Nihai Hedef: Dijital Olgunluk. Alanya Akademik Bakış, 5(2), 647-669. https://doi.org/10.29023/alanyaakademik.859300
Avrupa Komisyonu (2023). The Triple Transformation: Green, Digital and Social Transitions in Europe. Brussels: European Union Publications. https://www.consilium.europa.eu/en/press/press-releases/2023/11/21/the-council-approves-conclusions-on-a-social-green-and-digital-transition/
Aydınlı, F. & Akgöz, E. (2024). Teknoloji Bağımlılığı ve Dijital Detoks Turizmine Karşı Tutum ve Motivasyonlar: Turizm Akademisyenleri Tarafından Bir Değerlendirme, Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Meslek Yüksekokulu Dergisi, 27(1).
Azadaliyev, S., Demirkol, Ş. (2023). Turizm sektöründe artırılmış gerçeklik ve dijital dönüşümün değerlendirilmesi, Turizm Çalışmaları Dergisi, 5(1), 11-26.
Bay, E. & Buluk Eşitti, B. (2024). Ulusal ve Uluslararası Sürdürülebilir Turizm Sertifika Kriterlerinin Karşılaştırılması: Konaklama İşletmeleri Örneği, AHBVÜ Turizm Fakültesi Dergisi, 27 (1), 34-57.
Bocken, N. M. P., Short, S. W., Rana, P., & Evans, S. (2019). A literature and practice review to develop sustainable business model archetypes. Journal of Cleaner Production, 65, 42–56.
Buhalis, D., & Leung, R. (2018). Smart hospitality—Interconnectivity and interoperability towards an ecosystem. International Journal of Hospitality Management, 71, 41–50.
Carroll, A. B., & Brown, J. A. (2018). Corporate Social Responsibility: A Review of Current Concepts, Research, and Issues. In J. Weber, & D. Wasieleski (Eds.), Corporate Social Responsibility (39-68). Emerald Group Publishing. https://doi.org/10.1108/S2514-175920180000002002
Cömert, Y. (2025). Sürdürülebilir Yeni Turizm Modelinin Sosyal Yapı ve Değişmeye Etkisi: Kalkan Örneği. www.researchgate.net/publication/394428082_Surdurulebılır_Yenı_Turızm_Modelının_ Sosyal_Yapı_Ve_Degısmeye_Etkısı_Kalkan_Ornegı.
Demirkıran, S., Beyoğlu, A., Terzioğlu, M. K., & Yaşar, A. (2022). Sürdürülebilir Kalkınma Odaklı Dijitalleşme Belirleyicilerinin Verimlilik Üzerindeki Etkilerinin Yapay Sinir Ağları ile Sınıflandırılması. Verimlilik Dergisi, 30-47. https://doi.org/10.51551/verimlilik.988286
Dulgaroglu, O. (2021). Turizmde Dijitalleşme: Akıllı Turizm Uygulamaları, Dijital Turizm ve Turizm 4.0 (Digitalization in Tourism: Smart Tourism Applications, Digital Tourism) and Tourism 4.0. Journal of Tourism and Management. 2. 1-15. 10.29329/jtm.2021.421.1.
Font, X., Garay, L., & Jones, S. (2016). Sustainability motivations and practices in small tourism enterprises. Journal of Cleaner Production, 137,1439-1448.
Gössling, S., & Hall, C. M. (2006). Tourism and Global Environmental Change Ecological, Economic, Social and Political Interrelationships. Routledge.
Gretzel, U., Sigala, M., Xiang, Z., & Koo, C. (2020). Smart tourism: Foundations and developments. Electronic Markets, 30(1), 1–10.
Gül, G. (ed.) (2025). Geleneksel Örgütlerden Dijital Örgütlere Dönüşüm- II. Özgür Yayınları. DOI: https://doi.org/10.58830/ozgur.pub896
Güzel, M. O., & Çakır, P. G. (2023). Turizm Paydaşlarının Sürdürülebilir Turizm Yönetimi Anlayışının Değerlendirilmesi: Uzungöl’e Yönelik Bir Araştırma. Karadeniz Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, 9(19), 343-362. https://doi.org/10.31765/karen.1320380
Han, H., Yu, J., Lee, J. S., & Kim, W. (2019). Impact of hotels’ sustainability practices on guest attitudinal loyalty: application of loyalty chain stages theory. Journal of Hospitality Marketing and Management, 28(8),905-925. https://doi.org/10.1080/19368623.2019.1570896
Hall, C. M. (2019). Constructing sustainable tourism development: The 2030 agenda and the managerial ecology of sustainable tourism. Journal of Sustainable Tourism, 27(7), 1044–1060. https://doi.org/10.1080/09669582.2018.1560456
Han, H., Yu, J., Lee, J. S., & Kim, W. (2019). Impact of hotels’ sustainability practices on guest attitudinal loyalty. Journal of Hospitality Marketing & Management, 28(8), 905–925.
Higgins-Desbiolles, F. (2018). Sustainable tourism: Sustaining tourism or something more? Tourism Management Perspectives, (25),157-160.
Kapan, K. (2018). Turizm ve rekreasyon faaliyetlerinin ekonomi üzerindeki etkileri: Antalya örneği. Cografya Dergisi, 37, 47-56. https://doi.org/10.26650/JGEOG2018-0004.
Kasım, Ö. (2024). Agile Software Development with Secure and Scrum-Centric Approach. AJIT-e: Academic Journal of Information Technology, 15(4), 292-308. https://doi.org/10.5824/ajite. 2024.04.002.x
Kaygın, E. (2012). Sürdürülebilir Bir Rekabet Avantajı Sağlamanın Yolu: İç Girişimcilik Anlayışı, Sosyal ve Beşerî Bilimler Dergisi, 4(1). ISSN: 1309-8012 (Online)
Kazdal, Ö. S., Çelik, D., & Tenderis, A. (2025). Yeşil İnovasyon ve Kurumsal Sürdürülebilirliğin Firma Performansına Etkisi: Örgütsel Değişime Açıklığın Aracılık Rolü. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 68, 351-380. https://doi.org/10.30794/pausbed.1611291.
Kumru, S., & Kasımoğlu, M. (2022). İşletmelerde Dijital Dönüşümün Stratejik Yönetimi: Bir Alan Araştırması. Bilgi Ekonomisi ve Yönetimi Dergisi, 17(2), 139-159. https://doi.org/10.54860/ beyder.1163107.
Kurt, C. (2025). İşletmelerde İş Stratejisi ve Risk Yönetiminde İç Müşteri Rekabeti Yoluyla Organizasyonun Bir Bütün Olarak Birlikte Gelişmesi. Organizasyon ve Yönetim Bilimleri Dergisi, 17(1), 33-100. https://doi.org/10.69785/oybd.1497222.
Kuvvetli Yavaş, H. (2024). Sürdürülebilir Kalkınma ve Dijitalleşmeyle Birlikte Ortaya Çıkan Meydan Okumalar. AJIT-e: Academic Journal of Information Technology, 15(2), 138-173. https://doi.org/10.5824/ajite.2024.02.002.x
Neuhofer, B., Buhalis, D. and Ladkin, A. (2015). Smart technologies for personalized experiences: A case study in the hospitality domain. Electronic Markets: The International Journal on Networked Business. DOI: 10.1007/s12525-015-0182-1.
OECD. (2023). Tourism trends and policies 2023. https://www.oecd.org/content/oecd/en/search.html?q=triple+transformation&orderBy=mostRelevant&page=0&facetTags=oecd-languages%3Aen=0&facetTags=oecd-languages%3Aen
Olgun Eker, E., & Tezcan, D. (2025). Çevresel İzlemelerde Dijital Yaklaşımlar. Doğanın Sesi, 8(16), 116-141. https://izlik.org/JA82BP87XN
Özcan, M. & Keskin, B. (2020). Dijitalizasyon Bağlamında Sosyal Dönüşüm- Social Transformation in the Context of Digitalization. OPUS Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi. 16. 125-140. 10.26466/opus.775748.
Öztürk, E., & Arıkan, Ö. U. (2022). Dijital Paylaşım Ekonomisi Platformlarının Sürdürülebilirlik Bağlamında İncelenmesi. Akademik Araştırmalar ve Çalışmalar Dergisi (AKAD), 14(26), 241-258. https://doi.org/10.20990/kilisiibfakademik.1063928.
Pricopoaia, O., Cristache, N., Lupașc, A., & Iancu, D. (2025). The implications of digital transformation and environmental innovation for sustainability, Journal of Innovation & Knowledge,10(3).
Rodrigues, V., Breda, Z. & Rodrigues, C. (2024). The implications of industry 4.0 for the tourism sector: A systematic literature review. Heliyon. 10. 10.1016/j.heliyon.2024.e31590.
Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı (2011). Sürdürülebilir Turizm Politikası ve Stratejik Eylem Çerçevesi, Şanlıurfa Turizm Master Planı 2018 – 2023, Vizyon 2030 https://rekabetcisektorler.sanayi.gov.tr/ media/dokumanlar/S%C3%BCrd%C3%BCr%C3%BClebilir_Turizm_Politikas%C4%B1_ve_Stratejik_Eylem_%C3%87er%C3%A7evesi.pdf
Scheyvens, R., & Biddulph, R. (2018). Inclusive tourism development. Tourism Geographies, 20(4), 589–609.
Şen, E. (2023). Yerel Yönetimlerde Dijital Dönüşüm ve Akıllı Kent Uygulamaları: Eleştirel Bir Bakış. Ekonomi İşletme Siyaset ve Uluslararası İlişkiler Dergisi, 9(2-1), 141-165. https://izlik.org/ JA74US59WU
Tosun, A. (2025). Yönetim Yaklaşımlarının Katılım, Yönetişim ve İnsan Kaynakları Yönetimi Bağlamında Karşılaştırmalı ve Analitik Bir İncelemesi. Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 18(4), 1182-1215. https://doi.org/10.25287/ohuiibf.1636192
UNECE (2021). Transforming tourism values chains for low carbon and resource efficiency. https://unece.org/sites/default/files/2022-10/UNEP_BIG-E_2022.e .pdf
UN Tourism. (2022). Digital Transformation: World Tourism Organization. https://www.untourism.int/ digital-transformation on.
Yaralı, M. (2025). Rekabet Üstünlüğünü Yeniden Tanımlamada Dijital Olgunluğunun ve Bilgi Yönetimi Yöneliminin Etkisi. 10.58830/ozgur.pub935.
İndir
Yayınlanmış
Nasıl Atıf Yapılır
Sayı
Bölüm
Lisans
Telif Hakkı (c) 2026 Premium e-Journal of Social Sciences (PEJOSS)
Bu çalışma Creative Commons Attribution 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
