Manevi Sosyal Hizmette İbnü’l-Arabî Perspektifinden Çok Boyutlu Teheccüd Temelli Evrensel Terapi Modeli
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.18445517Anahtar Kelimeler:
Tasavvufi Sosyal Hizmet, Manevi Sosyal Hizmet,, Teheccüd, İbnü’l-Arabî, Çok Boyutlu TerapiÖzet
Bu çalışma, modern insanın maruz kaldığı varoluşsal bunalımlara, anhedoniye ve sosyal izolasyona karşı İbnü’l-Arabî’nin ontolojik yaklaşımları ile İsrâ Suresi’nin (79-82) işaretiyle geliştirilen “Teheccüd Temelli Çok Boyutlu Terapi Modeli”ni sunmaktadır. Nitel araştırma yöntemlerinden literatür taraması ve kavramsal analiz metodolojisinin kullanıldığı bu çalışmada, teheccüd vakti sadece dini bir ibadet dilimi olarak değil; kronobiyolojik onarımın, bilişsel restorasyonun ve manevi güçlenmenin (Sultanen Nasîra) merkezi bir kronometrik üssü olarak tanımlanmaktadır. Model, kavramsal olarak öncelikle Müslüman bireylere hitap eden “Tasavvufi Sosyal Hizmet” disiplini üzerine inşa edilmiş, ardından bu birikimin evrensel ölçekteki karşılığı olan “Manevi Sosyal Hizmet” (herkes için şifa) katmanıyla genişletilmiştir. Teheccüd Terapisi; bireyin dikey düzlemde kazandığı içsel sükuneti, yatay düzlemde sosyal bağların onarımı (sıla-i rahim) ve toplumsal vakar olarak hayata geçirmesini hedeflemektedir. Sonuç olarak çalışma, farklı inanç dilleriyle aynı şifaya yönelen “Manevi Çoğulcu” ve disiplinlerarası bir müdahale biçimi teklif etmektedir.
İndirmeler
Referanslar
Canda, E. R., & Furman, L. D. (2010). Spiritual diversity in social work practice: The heart of helping (2nd ed.). Oxford University Press.
Dibner, C., Schibler, U., & Albrecht, U. (2010). The mammalian circadian timing system: Organization and coordination of central and peripheral clocks. Annual Review of Physiology, 72, 517–549. https://doi.org/10.1146/annurev-physiol-021909-135821
Dinçer, S. (2020). Dikkat temelli stres azaltma (MBSR) eğitim programının işletmelerde uygulanabilirliği. Karatahta İş Yazıları Dergisi, (16), 85–102. http://www.dergikaratahta.com/files/16/5.pdf
Goldstein, C. (2024, February). Overview of circadian rhythm sleep-wake disorders. In R. Benca & A. Eichler (Eds.), UpToDate. UpToDate. https://www.uptodate.com/contents/overview-of-circadian-rhythm-sleep-wake-disorders
İbn Arabî. (2007). Fütûhât-ı Mekkiyye: Cilt 2 (E. Demirli, Çev.). Litera Yayıncılık.
Köse, S. (2011). Teheccüd. TDV İslâm Ansiklopedisi (Cilt 40, ss. 323-325). TDV İslâm Araştırmaları Merkezi.
Mogollón, M. M. (2022). The consent-based problems surrounding the persistent objector doctrine. Michigan Journal of International Law, 43(2), 301–343. https://repository.law.umich.edu/mjil/vol43/iss2/3
Mohawk, J. A., Green, C. B., & Takahashi, J. S. (2012). Central and peripheral circadian clocks in mammals. Annual Review of Neuroscience, 35, 445–462. https://doi.org/10.1146/annurev-neuro-060909-153128
Moore, R. Y. (2007). Suprachiasmatic nucleus in sleep–wake regulation. Sleep Medicine, 8(Suppl 3), 27–33. https://doi.org/10.1016/j.sleep.2007.10.003
Patel, A. K., Reddy, V., Shumway, K. R., & Araujo, J. F. (2024, January 26). Physiology, sleep stages. StatPearls Publishing. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK526132/
Porges, S. W. (2011). The polyvagal theory: Neurophysiological foundations of emotions, attachment, communication, and self-regulation. W. W. Norton & Company.
Reddy, S., Reddy, V., & Sharma, S. (2023, May 1). Physiology, circadian rhythm. StatPearls Publishing. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK519507/
Roenneberg, T., Allebrandt, K. V., Merrow, M., & Vetter, C. (2012). Social jetlag and obesity. Current Biology, 22(10), 939–943. https://doi.org/10.1016/j.cub.2012.03.038
Scammell, T. E., Arrigoni, E., & Lipton, J. (2017). Neural circuitry of wakefulness and sleep. Neuron, 93(4), 747–765. https://doi.org/10.1016/j.neuron.2017.01.014
Seyyar, A. (2014). Tasavvufî sosyal hizmet. Rağbet Yayınları.
Seyyar, A., & Genç, Y. (2010). Sosyal hizmet terimleri (Ansiklopedik “Sosyal Pedagojik Çalışma” sözlüğü). Sakarya Yayıncılık.
Topaloğlu, B. (2007). Rahmân. TDV İslâm Ansiklopedisi (Cilt 34, ss. 415-417). TDV İslâm Araştırmaları Merkezi.
Tyagi, A., & Cohen, M. (2016). Yoga and heart rate variability: A comprehensive review of the literature. International Journal of Yoga, 9(2), 97–113. https://doi.org/10.4103/0973-6131.183712
Van den Brink, E., Koster, F., & Atalay, Z. (2021). Şefkat korkaklara göre değil: Mindfulness temelli şefkatli yaşam için bir uygulama kılavuzu. İnkılap Kitabevi.
Walker, M. P. (2017). Why we sleep: Unlocking the power of sleep and dreams. Scribner.
Wittmann, M., Dinich, J., Merrow, M., & Roenneberg, T. (2006). Social jetlag: Misalignment of biological and social time. Chronobiology International, 23(1-2), 497–509. https://doi.org/10.1080/07420520500545979
Zisapel, N. (2018). New perspectives on the role of melatonin in human sleep, circadian rhythms and their regulation. British Journal of Pharmacology, 175(16), 3190–3199. https://doi.org/10.1111/bph.14116
İndir
Yayınlanmış
Nasıl Atıf Yapılır
Sayı
Bölüm
Lisans
Telif Hakkı (c) 2026 Premium e-Journal of Social Sciences (PEJOSS)

Bu çalışma Creative Commons Attribution 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
