Amerika Birleşik Devletleri’nin Venezuela Müdahalesinin Uluslararası Hukukta Kuvvet Kullanma Yasağı ve Devlet Başkanının Yargı Bağışıklığı İlkeleri Çerçevesinde Analizi
Özet Görüntüleme: 38
/ 
PDF İndirme: 34
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.18445415Anahtar Kelimeler:
Birleşmiş Milletler Şartı, Kuvvet Kullanma Yasağı, Devlet Başkanlarının Yargı BağışıklığıÖzet
Amerika Birleşik Devletleri (ABD) Başkanı Donald Trump’ın emri doğrultusunda 3 Ocak 2026 tarihinde düzenlenen operasyon sonucunda Venezuela Devlet Başkanı Nicolas Maduro ve eşi konutlarından alınıp ABD’ ye getirilmiştir. Bu operasyon sırasında Venezuela’nın başkenti Caracas da bazı askeri bölgeler vurulmuştur. ABD topraklarına getirilen Maduro hakkında başta uyuşturucu ticareti olmak üzere çeşitli suçlardan yargılama başlatılmıştır. Uluslararası ceza hukukunun temel ilkelerinden birisi olan kuvvet kullanma yasağı ve devlet başkanlarının yargı bağışıklığına sahip olması ilkeleri günümüzde kabul görülen ve temel prensiplerinde fikir birliği bulunan ilkeler olarak karşımıza çıkmaktadır. Buna karşın, 3 Ocak 2026 tarihinde ABD’nin Venezuela’ya dönük müdahalesi, uluslararası hukuk bakımından kuvvet kullanma yasağı ve devlet başkanlarının yargı bağışıklığı ilkelerinin tartışmaya açılmasına sebep olmuştur. Bu çalışmada, Birleşmiş Milletler (BM) Şartı’nın m. 2/4 hükmünde düzenleme alanı bulan kuvvet kullanma yasağı kavramının ve devlet başkanının meşru görevinin başındayken uluslararası ceza hukuku bağlamında yargı bağışıklığına sahip olduğu kuralının ABD’nin Venezuela’ya müdahalesi ve devlet başkanı Maduro’nun ABD topraklarına getirip yargılanması özelinde ilmi ve kazai içtihatlar esas alınmak suretiyle değerlendirilmiştir.
İndirmeler
Referanslar
Altıner, S. (2009). Uluslararası hukukta kuvvet kullanma yasağı (Yayımlanmamış Yüksek lisans tezi). Çankaya Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.
Apan, M. K. (2025). Meşru Müdafaada İcrailik Şartları. Hukuk ve İktisat Araştırmaları Der/, 17(1), 43-63.
Azaklı Köse, M. (2013). Milletlerarası Sorumluluk Hukukunda Zaruret Hali. İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
BBC. (2025). Casuslar, İHA'lar ve kaynak makineleri: ABD güçleri Maduro'yu nasıl yakaladı? https://www.bbc.com/turkce/articles/c9qpl9glxz8o.
Berkut, N., & Arman, P. (2023). Rusya–Ukrayna savaşı: Uluslararası hukukta kuvvet kullanma yasağı, silahlı çatışmalar hukukunun temel ilkeleri ve uluslararası sorumluluk. Terazi Hukuk Dergisi, (197), 36–48.
Beyoğlu, C. Ü. (2018). Kuvvet Kullanma Yasağı Kapsamında Devletin Meşru Müdafaa Hakkı (1. B.). Seçkin Yayıncılık.
Bozkurt, E. (2007). Uluslararası Hukukta Kuvvet Kullanımı. Asil Yayın Dağıtım.
Dabanlıoğlu Alanur, N. (2019). Uluslararası Hukukta Devlet Başkanlarının Yargı Bağışıklığı ve Cezai Sorumluluğu (Yayımlanmamış Doktora Tezi). Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.
Değdaş, U. C. (2018). Uluslararası hukukta önleyici meşru müdafaa hakkı. Anadolu Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 4(6), 21–40.
Demir, F. (2015). Anayasa Hukuku (Genel Hükümler ve Türk Anayasa Hukuku), 9 Baskı, İzmir.
Döner, A. (1999). Kuvvet Kullanma Yasağı ve İnsani Müdahale Açısından II. Körfez Krizi (3. baskı).
Dülger, K. (2025). Uluslararası Ceza Mahkemesi Statüsüne Taraf Olmayan Devletler Bakımından Devlet ve Hükümet Başkanlarının Yargılanabilmesi. Yeditepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 22(2), 633-684.
Eroğuz, E. (2016). Uluslararası hukukta kuvvet kullanımının değişen içeriği: Gürcistan, Ukrayna ve Filistin olayları (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.
Evren, A. Ş. (2023). Uluslararası Hukuk Bağlamında Kırım’ın İşgal ve İlhakı (Yayımlanmamış Yüksek lisans tezi). Çağ Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.
Foakes, J. (2014). The position of heads of state and senior officials in international law. Oxford University Press.
Hancılar, Ö. (2004). Uluslararası Hukukta Meşru Müdafaa Hakkı (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
Karadağ, U. (2016). Birleşmiş Milletler Antlaşması’na Göre Meşru Müdafaa Hakkı. İnönü Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 7(2), 171–186.
Kocabay, H. (2014). Uluslararası Hukukta Kuvvet Kullanımı (YayımlanmamışYüksek lisans tezi). Abant İzzet Baysal Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.
Meray, S. L. (1962). Devletler hukukuna giriş (2. cilt). Ankara.
Öztürk, Y. (2017). Uluslararası Hukukta Devletlerin Egemen Eşitliği Kavramının jus cogens Niteliği. Erciyes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 31(42), 37-53.
Pazarcı, H. (2021). Uluslararası hukuk (20. baskı). Turhan Kitabevi.
Prouveze, R. (2011). Immunities. In W. A. Schabas & N. Bernaz (Eds.), Routledge handbook of international criminal law (pp. 355–367). Routledge.
Topal, A. H. (2005). Uluslararası terörizm ve terörist eylemlere karşı kuvvet kullanımı. Beta Yayınları.
Türkay, H. (2022). Güncel gelişmeler ışığında Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin yeniden yapılandırılması. Akdeniz Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 12(2), 681–709.
Uluslararası Adalet Divanı Nikaragua-ABD davası. (2025). https://www.icj-cij.org/case/70.
Yılmaz, E. (2011). Hukuk sözlüğü (4. bs.). Ankara.
İndir
Yayınlanmış
Nasıl Atıf Yapılır
Sayı
Bölüm
Lisans
Telif Hakkı (c) 2026 Premium e-Journal of Social Sciences (PEJOSS)
Bu çalışma Creative Commons Attribution 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
